Tahir Bodha

Ondernemers die merkproducten verhuren of via een poolsysteem beschikbaar stellen, behouden ook nadat die producten bij een klant in gebruik zijn genomen de volledige eigendom over hun merkproducten. Het Gerechtshof Den Haag bevestigt dit in een recent tussenarrest[1] waarin La Gro optreedt namens Container Centralen A/S (CC).  In dit artikel bespreken we de praktische relevantie van het arrest voor merkhouders die een circulair (verdien)model exploiteren, dat steunt op terugkerende inkomsten, zoals huur en servicefees. De feiten CC exploiteert een Europees poolsysteem voor transportcontainers in de sierteeltsector. In de pool rouleren circa 3,5 miljoen containers. Deelnemers van deze pool kunnen containers huren of eigen containers inbrengen, in ruil voor een jaarlijkse vergoeding. Om zichtbaar te maken dat containers bij de pool horen, zijn zij voorzien van een zogenoemde CC-tag, een model en merkenrechtelijk beschermd identificatielabel. Overdracht of doorverkoop van containers met tags en losse tags aan derden is contractueel uitdrukkelijk verboden. In deze zaak hield eén van de deelnemers zich daar niet aan; hij verkocht honderden containers én losse tags aan derden buiten het systeem om. Zijn verweer luidde dat CC haar merkrechten al had ‘uitgeput’ door de containers en tags aan hem beschikbaar te stellen. De uitputtingsleer: wanneer verliest een merkhouder zijn grip? De uitputtingsleer houdt in dat een merkhouder zich niet langer kan verzetten tegen verdere verhandeling van zijn product, zodra hij dat product zelf of met zijn toestemming in de Europese Economische Ruimte in de handel heeft gebracht. De achterliggende gedachte is dat de merkhouder zijn economische beloning heeft ontvangen en de vrije handel daarna niet mag blokkeren. Het hof hanteert daarbij twee cumulatieve vereisten, ontleend aan de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de EU: er is pas sprake van in de handel brengen indien de handeling (a) derden het recht verleent over de waren te beschikken, én (b) de merkhouder in staat stelt de economische waarde van zijn merk te realiseren. Het oordeel: geen uitputting bij een duurovereenkomst Het hof oordeelt dat aan beide vereisten niet is voldaan. Pooldeelnemers verkrijgen uitsluitend het recht de containers met tags en de losse tags binnen de contractuele voorwaarden te gebruiken en mogen deze nooit aan derden overdragen. Dat betekent dat de deelnemers niet vrijelijk over de containers met tags en/of losse tags kunnen beschikken. Bovendien kwalificeert het hof het verdienmodel van CC als een duurovereenkomst: het draait niet om een eenmalige verkoopopbrengst, maar om het over een langere periode innen van huur en fees. Juist omdat die tarieven bewust laag zijn gehouden als tegenprestatie voor een duurzame relatie, heeft CC bij de initiële terbeschikkingstelling van de containers de economische waarde van haar merk nog niet verzilverd. In die omstandigheden is er volgens het hof geen sprake van in de handel brengen en dus ook niet van uitputting. Waarom is dit arrest van belang? De uitspraak biedt merkhouders met verhuur- en poolmodellen een stevige juridische basis. Het hof benadrukt dat de uitputtingsleer niet automatisch van toepassing is zodra een merkhouder zijn producten beschikbaar stelt in een poolsysteem. Zolang het verdienmodel is gebaseerd op langdurige inkomsten en deelnemers geen vrij beschikkingsrecht over de producten verkrijgen, houdt de merkhouder grip op de merkproducten, ook wanneer die producten feitelijk bij klanten in gebruik zijn. De voorwaarde is wel dat dit contractueel deugdelijk is verankerd: duidelijke bepalingen die overdracht en doorverkoop uitsluiten zijn essentieel. Voor merkhouders met circulair of op terugkerende inkomsten gebaseerd (verdien)model is dit een welkome bevestiging van hun rechtspositie. Wilt u weten of uw contracten en verdienmodel voldoende bescherming bieden aan uw merkrechten? Onze specialisten op het gebied van intellectueel eigendomsrecht adviseren u graag. Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek. [1] Hof Den haag, 31 maart 2026, C/09/621316 / HA ZA 21-1039

Vanaf de inwerkingtreding van de AVG in mei 2018, groeide bij zowel bedrijven als consumenten de bewustwording over privacy en (goede) bescherming van persoonsgegevens. Dit zorgde voor meer en betere bescherming van de consument. De Covid-19 pandemie heeft het afgelopen jaar enigszins voor een kentering gezorgd, die in 2021 en ook daarna nog een lange staart kunnen hebben. Bedrijven dienen namelijk steeds een evenwicht te vinden tussen enerzijds privacy en de bescherming van persoonsgegevens en anderzijds de volksgezondheid, het voldoen aan wettelijke verplichtingen, het algemeen belang, de zorg voor werknemers, etc. We bespreken de ontwikkelingen. Veranderingen tijdens Covid-19 Vóór de pandemie was het online monitoren van het gedrag van werknemers een zeer twijfelachtige praktijk. Nu thuiswerken voor velen de norm is, overwegen bedrijven manieren om de productiviteit van hun werknemers in de gaten te houden – soms tegen de wensen van de werknemers in. Ook werd voor de start pandemie een app waarmee contacten worden getraceerd, gezien als een grote schending van de privacy. Nu is een dergelijke app om de verblijfplaats en risico’s van mensen bij te houden enigszins acceptabel geworden. Ook wordt meer online gewinkeld en besteden consumenten meer tijd aan het begrijpen hoe hun gegevens kunnen worden gebruikt en binnen welke beperkingen. Hierdoor lijken er minder verrassingen te zijn of paranoia te bestaan rond target marketing en gepersonaliseerde inhoud. Balans Door de toenemende mate van bewustwording, zien we dat bedrijven en overheden bij het verwerken van persoonsgegevens steeds weer op zoek zijn naar de balans tussen enerzijds privacy en anderzijds andere (legitieme) belangen en verplichtingen. Het ethisch omgaan met persoonsgegevens is daarbij steeds van belang. Vertaling in het Nederlands. Bedrijven zijn daardoor wellicht genoodzaakt hun beleid te wijzigingen wanneer hun praktijken rechtstreeks van invloed zijn op de consument. Het traceren van contacten en het monitoren van werknemers tijdens de Coronapandemie zijn daar een goed voorbeeld van. Er werden hiervoor diverse methoden gebruikt, van interne documenten, papieren aanmeldingen tot een scala aan apps en QR-codes, waarvan de meeste haastig werden ingevoerd met een minimale track record of expertise in privacy en gegevensbescherming. Zo heeft de Autoriteit Persoonsgegevens al laten weten dat het meten van de lichaamstemperatuur van werknemers -om te bepalen of zij de werkruimte mogen betreden- in beginsel in strijd is met de privacy regels. De grens tussen werk en privé is door het thuiswerken behoorlijk vervaagd. Het beveiligen van (persons)gegevens en het dagelijks op afstand werken, is soms een enorme uitdaging. Werkgevers dienen daarom steeds beter uit te zoeken wat de rol is van de apparatuur die hun werknemers gebruiken en werknemers moeten zich op hun beurt nog meer bewust kunnen zijn van hoe hun persoonsgegevens worden beschermd. De werkgever dient het gebruik en de kwetsbaarheid van die persoonsgegevens goed bij te houden en tegelijkertijd niet onbedoeld het gezinsleven van de werknemers in de gaten houden. De volgende uitdaging komt bij het (eventueel) monitoren wie wel en wie niet is gevaccineerd. Transparant Privacy en bescherming van persoonsgegevens is niet nieuw. De steeds toenemende mate van bewustwording daarvan wel. De consument geeft daar meer om en vraagt daar meer naar. De consument geeft minder om de persoonsgegevens die worden vastgelegd, maar meer over hoe deze worden gebruikt. De consument is ook slimmer en meer geïnformeerd over (on)aanvaardbaar gebruik van persoonsgegevens en is meer bereid om bezwaar tegen dergelijk gebruik te maken. Gegevensverwerking, verkoop en delen van persoonsgegevens blijven belangrijke onderwerpen waar bedrijven en overheden open en duidelijk over moeten (blijven) communiceren. De consument wil daarom transparantie over hoe persoonsgegevens zowel vandaag als in de toekomst worden gebruikt. Controles vergroten Toen de AVG in 2018 in werking trad, lag de focus op toezichthouden en het opleggen van boetes bij niet correcte naleving daarvan. De angst voor een boete was voldoende voor bedrijven om zoveel als mogelijk te voldoen aan de verplichtingen uit de AVG. In de praktijk bleek het voor veel bedrijven niet altijd even duidelijk of makkelijk om het evenwicht te vinden tussen privacy enerzijds en andere belangen en verplichtingen anderzijds. Ook de Autoriteit Persoonsgegevens heeft ingezien dat correcte naleving van de AVG van vele bedrijven het nodige vraagt. Haar beleid was daarom vaak om eerst te steunen en indien nodig te straffen. Nu, bijna drie jaar later, zullen (waarschijnlijk) strengere maatregelen worden genomen. Vanwege de steeds toenemende mate van bewustwording kunnen bedrijven zich namelijk niet meer veroorloven om niet actief het evenwicht tussen privacy en andere (legitieme) belangen en verplichtingen te zoeken. Meer informatie Heeft u vragen over privacy? Neem contact op met Tahir bodha of één van onze andere specialisten in privacy, intellectuele eigendom en ICT.

Afgelopen weekend zijn twee medewerkers van het landelijk coronatest afsprakennummer van de GGD aangehouden op verdenking van datadiefstal. Zij zouden tegen betaling persoonsgegevens uit de systemen die de GGD gebruikt voor de Covid-19 testen hebben aangeboden. Deze gegevens gaan over het testen op corona en mogelijk het bron- en contactonderzoek en bevatten onder andere naam, adres, BSN, testuitslag, testlocatie en geboortedatum. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft direct opheldering van de GGD geëist en de GGD opgedragen mensen goed te informeren over de diefstal en de eventuele gevolgen daarvan. Dat heeft de GGD gedaan door het publiceren van een vraag- en antwoordenlijst op de website en door een informatielijn open te stellen. Maatregelen Volgens verschillende bronnen wist de GGD al enkele maanden van de problemen rondom de privacy. Zo konden gegevens makkelijk uit de systemen worden geëxporteerd, een functie die de GGD eenvoudig kon uitschakelen. Ondanks waarschuwingen van medewerkers van de GGD, bleef de fraudegevoelige export-functie in de systemen openstaan. Omdat het om datadiefstal gaat, ligt de focus van het onderzoek niet alleen op schending van de AVG, maar ook het strafrechtelijk onderzoek. De GGD is onmiddellijk overgegaan tot het nemen van verder maatregelen om de persoonsgegevens te beschermen en de gevolgen van de datadiefstal te beperken. Wat deze maatregelen zijn, kan de GGD in het belang van het politieonderzoek nog niet vertellen. Contact Heeft u vragen over privacy? Neem contact op met Tahir bodha of één van onze andere specialisten in privacy, intellectuele eigendom en ICT.