Advocaat
Advocaat
In oktober 2025 schreven wij al een blog over het Wetsvoorstel Implementatie richtlijn loontransparantie mannen en vrouwen (hierna: het Wetsvoorstel). De wetgevingsprocedure is sindsdien verder gevorderd. Op 21 mei 2026 heeft de minister een aangepast wetsvoorstel bij de Tweede Kamer ingediend. Reden voor een update: wat staat er te gebeuren, wat is er veranderd en wanneer moeten werkgevers actie ondernemen?
Het Wetsvoorstel strekt tot implementatie van de Europese Richtlijn loontransparantie. Het doel is om de transparantie over beloning te vergroten en het beginsel van gelijke beloning van mannen en vrouwen beter te handhaven.
Nederland had de Richtlijn uiterlijk op 7 juni 2026 moeten omzetten in nationale wetgeving. Die deadline is niet gehaald. Ook de eerdere streefdatum van 1 januari 2027 wordt niet gehaald. De plenaire behandeling in de Tweede Kamer is geagendeerd voor 7 december 2026 en 11 januari 2027. Daarna moet de Eerste Kamer het Wetsvoorstel nog behandelen. Wanneer de wet uiteindelijk in werking treedt, is nog niet duidelijk. Werkgevers doen er goed aan zich tijdig voor te bereiden.
Zoals toegelicht in onze vorige blog, brengt het Wetsvoorstel de volgende verplichtingen met zich mee:
Alle werkgevers zijn verplicht transparant te zijn over het loon, de loonontwikkeling en de loonverhoudingen binnen de organisatie. Dat betekent dat werkgevers intern een beloning op basis van objectieve en genderneutrale criteria moeten hanteren en zij werknemers daarover moeten informeren. Extern leidt dit ertoe dat werkgevers bij het sollicitatieproces moeten communiceren over het salaris of de bandbreedte daarvan en zij geen vragen mogen stellen over de salarisgeschiedenis.
De rapportageplicht geldt voor werkgevers met ten minste 100 fte aan werknemers. Zij moeten periodiek rapporteren over de loonkloof binnen de organisatie. Als uit de rapportage een loonkloof van 5% of meer blijkt zonder dat deze te rechtvaardigen is, moet de werkgever onderzoek doen naar herstelmaatregelen.
De eerste groep werkgevers met minimaal 150 fte aan werknemers moet uiterlijk op 7 juni 2028 aan haar rapportageverplichtingen voldoen over het kalenderjaar 2027. De tweede groep werkgevers met 100 tot 150 fte aan werknemers volgt later: zij rapporteren in 2031 over het jaar 2030. De middelgrote werkgevers krijgen dus wat meer aanlooptijd. Deze termijnen kunnen nog wijzigen als de implementatiewetgeving later in werking treedt.
Kleinere werkgevers (< 100 aan fte werknemers) hebben géén rapportageverplichting. Dat betekent echter niet dat zij niets hoeven te doen. Alle werknemers hebben het recht om schriftelijke informatie op te vragen over hun individuele loonniveau en de naar geslacht uitgesplitste loonniveaus voor categorieën van werknemers die dezelfde of gelijkwaardige arbeid verrichten. Iedere werkgever – klein en groot – moet op een dergelijk verzoek ingaan en de gevraagde informatie geven. Werkgevers moeten hun personeel jaarlijks informeren over dit recht en over de wijze waarop zij ervan gebruik kunnen maken.
Het ingediende Wetsvoorstel is op een aantal punten aangepast ten opzichte van de versie die eerder in consultatie was. De belangrijkste aanpassingen zijn:
1. Gewijzigde definitie van ‘werkgever’
Waar in het eerdere Wetsvoorstel nog werd aangesloten bij het ondernemingsbegrip uit de WOR, wordt in de gewijzigde versie uitgegaan van de contractuele werkgever. Als werkgever geldt derhalve de partij waarmee de werknemer een arbeidsovereenkomst heeft gesloten. Voor de toepassing van de transparantie- en rapportageverplichtingen dient daarom per rechtspersoon te worden vastgesteld of aan de wettelijke drempelwaarden wordt voldaan.
2. Nadere uitwerking van begrippen bij AMvB
Om duidelijkheid te geven over de transparantieverplichtingen en consistente naleving daarvan te waarborgen, is in het herziene voorstel geregeld dat de begrippen, waaronder in ieder geval basisloon, brutoloon en loonkloof, bij algemene maatregel van bestuur (AMvB) nader kunnen worden bepaald.
3. Geen “loonstructuren” maar “systeem voor functiewaardering en -indeling”
In het Wetsvoorstel is de term ‘loonstructuren’ niet langer opgenomen. Daarvoor in de plaats wordt gesproken van ‘een systeem voor functiewaardering en functie-indeling’. Hierdoor lijkt het eerdere onderscheid tussen een loonstructuur en een functiewaarderingssysteem te zijn komen te vervallen. Zodra het Wetsvoorstel in werking treedt, moeten zowel bestaande als nieuw ingevoerde functiewaarderingssystemen in ieder geval gebaseerd zijn op objectieve factoren zoals vaardigheden, inspanning, verantwoordelijkheid en arbeidsomstandigheden.
4. Betrokkenheid van de ondernemingsraad
De ondernemingsraad heeft aanspraak op schriftelijke informatie over de inhoud en toepassing van arbeidsvoorwaardenregelingen en -afspraken. Dit informatierecht ziet onder meer op de loonrapportage. In tegenstelling tot het eerdere voorstel is niet langer vereist dat de ondernemingsraad deze rapportage bevestigt.
5. Positie non-binaire personen
Non-binaire personen worden niet meegenomen in de loonrapportage, tenzij zij uitdrukkelijk aangeven als man of vrouw te willen worden geregistreerd. Voor de vaststelling van de organisatiegrootte tellen non-binaire personen wel mee. Deze omvang is relevant voor de beoordeling welke wettelijke rapportage- en transparantieverplichtingen op de werkgever van toepassing zijn.
6. Privacy
Privacy verdient aandacht, met name wanneer een categorie maar één man of één vrouw bevat. Het gemiddelde loon kan dan rechtstreeks herleidbaar zijn tot die werknemer. De wetgever heeft in die situatie het recht op gelijke beloning zwaarder laten wegen dan de bescherming van persoonsgegevens. De werkgever moet de gevraagde informatie dan alsnog verstrekken.
Hoewel de inwerkingtredingsdatum nog niet bekend is, is stilzitten risicovol. Wij adviseren werkgevers om zich alvast voor te bereiden op de mogelijke nieuwe verplichtingen en te inventariseren of zij met het nieuwe werkgeversbegrip onder de rapportage- en/of evaluatieverplichtingen komen te vallen.
Contact
Heeft u vragen over de gevolgen van het Wetsvoorstel loontransparantie voor uw organisatie? Neem dan contact op met Lisa van Baarsel, Rose Horstman of een van onze andere specialisten arbeidsrecht.
Advocaat
Advocaat